Zwycięzca w kategorii Książka Roku 2013, nagroda im. Krzyśka Makowskiego: Sputnik Photos, Miejsce odległe, red. Jacek Kopciński, oprac. graf. Ania Nałęcka/Tapir Book Design, wyd. Centrum Nauki Kopernik, Warszawa 2012
1. wyróżnienie: Waldemar Śliwczyński, Topografia ciszy, red. W. Śliwczyński, oprac. graf. Tomasz Wojciechowski, Wydawnictwo Kropka, Września 2012
2. wyróżnienie: Czesław Olszewski, Warszawa nowoczesna. Fotografie z lat trzydziestych XX wieku, red. Łukasz Gorczyca, Piotr Jamski, Michał Kaczyński, Marta Leśniakowska, oprac. graf. Michał Kaczyński, wyd. Fundacja Raster, Warszawa 2012
Zwycięzca w kategorii Self-publishing 2013, nagroda im. Krzyśka Makowskiego: Michał Łuczak, Brutal, red. Ewelina Lasota, oprac. graf. Ania Nałęcka/Tapir Book Design
WERDYKT
Postanowiliśmy nagrodzić i wyróżnić książki, które o klasę przewyższają te, które widzimy w księgarniach. Zwycięzców wybraliśmy spośród ponad 60 nadesłanych propozycji. To książki, które wnoszą nową jakość i jako projekty fotograficzne i jako obiekty. Są to publikacje, do których z chęcią wraca się, miło ogląda, czerpie się przyjemność z obcowania z nimi. Ocenialiśmy spójność koncepcji, ale także zawartość i formę. Analizowaliśmy czy okładka i dobór papieru współgra z zawartością.
Zwycięzcą w kategorii Książka Fotograficzna Roku 2013 jest Miejsce odległe kolektywu Sputnik Photos, wydane przez Centrum Nauki Kopernik. Nagrodę zdobywa za nietuzinkowy projekt fotograficzny oraz udane poszukiwania nowych form wydawniczych. Zarówno zdjęcia jak i projekt graficzny zasługują na najwyższe uznanie. Warto zwrócić uwagę na to, jak projekt graficzny spaja prace wielu fotografów, jak tworzy spójną ramę, przy jednoczesnym zachowaniu odrębności i indywidualizmu każdego z artystów. Jest to niemal misja niemożliwa, świadcząca o dużej energii twórców i chęci eksperymentowania. Poszukiwania nowoczesnej, użytecznej i czytelnej formy obejmuje nie tylko ułożenie zdjęć na stronie, lecz jest wybiegiem absolutnym – od okładki/pudełka, poprzez dobór papieru do konkretnego projektu fotograficznego, wreszcie do wspólnej numeracji stron. Gratulujemy autorom tak udanej publikacji, a wydawnictwu Centrum Nauki Kopernik – świetnego efektu współpracy z kolektywem Sputnik.
Wyróżnione pozycje cechuje ogromna dbałość o przedmiot oraz wyjątkowe i pierwszoplanowe traktowanie fotografii. Topografia ciszy Waldemara Śliwczyńskiego to przykład, jak klasyczny temat może zostać w niebanalny sposób potraktowany przez projektanta. Jest to książka o dość sentymentalnym charakterze, ale również na wskroś współczesna przez świadome i nowoczesne wykorzystanie rozmaitych drukarskich i introligatorskich rozwiązań. Znakomicie dobrany papier i format książki odpowiadający panoramicznym obrazom Śliwczyńskiego. Ponadto barwione brzegi, tłoczona okładka i inne detale sprawiają, że książka działa na wszystkie zmysły, a fotografie mają należytą oprawę.
Warszawa nowoczesna z fotografiami Czesława Olszewskiego wyróżnia się wśród książek „do czytania i oglądania”, gdzie zarówno tekst jak i fotografie uzupełniają się i w doskonale zaprojektowanym przedmiocie nabierają nowej jakości. Kluczowy okazał się sam projekt. Jego surowość podkreśla harmonię pomiędzy fotografią i tekstem.
Wyróżniamy także serię wydawniczą Żywe archiwa Fundacji Archeologii Fotografii za interesujący projekt i świetny pomysł na spójną całość. Na serię składa się kilka książek, każda z nich została zaprojektowana w inny sposób. Łączy je format i rodzaj papieru, choć każda dotyczy bardzo różnych projektów wystawienniczych. Doceniamy w ten sposób prace Fundacji nad opracowaniem zbioru publikacji, nad wieloletnim procesem, który dał wspaniały efekt.
Wybór prac w kategorii Self-publishing przyniósł wiele pytań i wątpliwości. Kategoria „self-publishingu” jest trudna do zdefiniowania i wciąż trwa dyskusja nad wyznaczeniem konkretnych ram dla tego określenia. Pracując nad regulaminem konkursu, przyjęliśmy zasadę opartą na prawach autorskich do książki. Jeśli 100% praw zostaje przy autorze bądź autorach mówimy o „self-publishingu”. Wśród nadesłanych publikacji znalazły się książki, które trudno było porównywać ze sobą. Z jednej strony sporo z nich wydano dzięki grantom i dotacjom, te zaś wyróżniały się poważną redakcją, zatrudnieniem grafika, regularnym nakładem (setki egzemplarzy) i wreszcie, w pewnym sensie – rozmachem. Z drugiej zaś strony nadesłano wiele książek w niedużych edycjach, skromnie wydanych, gdzie autor nierzadko był jedyną pracującą nad publikacją osobą. W związku z taką różnorodnością, postanowiliśmy przyznać nagrodę im. Krzyśka Makowskiego jednej publikacji i nie przyznawać żadnych wyróżnień.
Zwycięzca – Brutal Michała Łuczaka – jest znakomitą publikacją self-publishingową w najlepszym tego słowa rozumieniu: jest to książka znakomicie pomyślana do tego konkretnego projektu fotograficznego. Fotografie wraz z projektem graficznym świetnie się uzupełniają. Brutala nagradzamy za bycie brutalnym: wobec innych drobnych „selfowych” publikacji, wobec fotografii – zdjęcia rozdęte do rozmiarów wręcz wystawowych oraz wobec czytelników – książka zdaje się krzyczeć: patrzcie jak obraca się w gruz historia! Self-publishing w wydaniu Łuczaka jest poważną książką artystyczną, dopracowaną w każdym szczególe, nie jest tylko podsumowaniem projektu fotograficznego, ale nową jakością i wyrazem twórczym. W tej kategorii nie znaleźliśmy innej, która w tak bezapelacyjny sposób traktowałaby swoje medium.
Jury obradowało 21 maja 2013 w składzie: Piotr Bekas, Joanna Kinowska, Paweł Rubkiewicz, Marta Szymańska, Paweł Szypulski, Jakub Śwircz, Zbigniew Tomaszczuk, Wojtek Wieteska, Honza Zamojski.
Ogłoszeniu wyników 8 czerwca w Łodzi (klub DOM, OFF Piotrkowska) towarzyszyło spotkanie, nastawione na wymianę doświadczeń i rad pomiędzy nagrodzonymi autorami oraz przedstawicielami wydawnictw, jurorami oraz wszystkimi chętnymi. Mamy nadzieję, że konkurs Fotograficzna Publikacja Roku 2013 pobudzi środowisko do dyskusji i rozmowy. Na jesieni wystawę zaprezentujemy w Warszawie.
Posty
